Opublikowane przez mavr w Historia.

Po śmierci gen. Świerczewskiego organy bezpieczeństwa i Wojsko Polskie zintensyfikowały przygotowania do przeprowadzenia akcji „Wisła”. Przygotowania takie prowadzone były również w 12 Dywizji. Do wzięcia udziału w akcji sformowany został zbiorczy pułk piechoty zwany tez pułkiem kombinowanym. Otrzymał on numer 12. Służbę w pułku uzależniano od osiąganych wyników w szkoleniu i właściwej postawy politycznej. Przy doborze kadry i żołnierzy zwracano też uwagę na pochodzenie kandydata – osoby pochodzenia ukraińskiego były odrzucane. Poszukiwano także żołnierzy znających teren i warunki bieszczadzkie. Na dowódcę 12 pp wyznaczono mjr. Henryka Bakowskiego.

W skład pułku wchodziło:
· 75 oficerów
· 184 podoficerów
· 688 szeregowców

19 IV 1947 r. pułk po załadunku na transport kolejowy skierowany został do Sanoka. Po przybyciu, do 29 V, pułk znajdował się w odwodzie Grupy Operacyjnej „Wisła”. W tym czasie w pododdziałach prowadzone były szkolenia mające na celu zapoznanie przybyłych z warunkami terenowymi i klimatycznymi, organizacją, taktyką i uzbrojeniem UPA oraz z taktyką prowadzenia działań przeciwpartyzanckich. Jednocześnie ze szkoleniem pododdziały patrolowały rejon odpowiedzialności a 5 kompania stanowiła ochronę sztabu dowódcy Grupy Operacyjnej gen. Mossora, byłego szefa sztabu 12DP. Patrolując rejon odpowiedzialności pododdziały 12 pp kilkakrotnie nawiązywały kontakt bojowy z striłcami sotni „Hromenki” i „Jara”. W efekcie tych działań zabito 15 UPA-owców, a 17 ujęto. Część z osób aresztowanych należała do siatki OUN i grup wywiadu oraz kwatermistrzostwa UPA. Ponadto zniszczono 40 schowków materiałowych i baz operacyjnych. Straty 12 pp do 10 V wyniosły dwóch rannych.

11 V 1945 r. na rynku w Sanoku odbyła się uroczystość, podczas której gen. Mossor odznaczył żołnierzy 12 pułku czterema Krzyżami Walecznych, ośmioma srebrnymi i siedmioma brązowymi Medalami Zasłużony na Polu Chwały. Na zakończenie odbyła się defilada, a wieczorem tego samego dnia pułk przewieziony został w okolice masywu Chryszczatej, aby wziąć udział w operacji przeciw kureniowi „Rena”. Operacja rozbicia kurenia, choć nie osiągnęła zamierzonego rezultatu, wykazała bardzo dobre przygotowanie pułku do tego typu działań, co podkreślił dowódca GO w swym rozkazie. Po przeprowadzeniu operacji pułk powrócił do swojego rejonu odpowiedzialności.

22 V pododdziały 12 pp zorganizowały obławę na sotnię „Hromenki”, która pojawiła się w rejonie stacjonowania pułku. Sotnia przebiła się w najsłabszym miejscu łańcucha obławy tracąc pięciu zabitych. Była to ostatnia akcja bojowa pułku w Bieszczadach. 26 VII pułk transportem kolejowym powrócił do Szczecina, gdzie został rozformowany. Żołnierze i oficerowie powrócili do macierzystych jednostek. Ogółem podczas pobytu w Bieszczadach 12 pp zabił 34 a ujął 17 członków UPA i OUN. Po 11 V żołnierze pułku odznaczeni zostali jeszcze jednym Krzyżem Walecznych i dwoma Medalami Zasłużony na Polu Chwały.

W sierpniu wrócił do ZSRR i służby w armii sowieckiej gen. Lemontowicz. Obowiązki dowódcy Dywizji objął płk Józef Sielecki, Rosjanin pochodzenia ukraińskiego, oficer oddelegowany z armii sowieckiej do Wojska Polskiego w roku 1944. W Wojsku Polskim pełnił on obowiązki szefa sztabu 11 i 6 DP, a później dowódcy 14 i 1 DP.

Od września 1947 r. Dywizja rozpoczęła akcję zagospodarowywania ugorów. Akcja prowadzona była poprzez agitację skłaniającą osadników do zajęcia się odłogami oraz przez samodzielne zagospodarowywanie ugorów przez żołnierzy Dywizji. W wyniku działań przeprowadzono około 120 zebrań i zaorano 8 000 ha gruntów rolnych.

Kolejna zmiana na stanowisku dowódcy Dywizji nastąpiła w październiku. Obowiązki objął płk Aleksander Wygański z pochodzenia Ukrainiec, oficer armii sowieckiej.

W tym samym czasie zorganizowano we wszystkich jednostkach Dywizji kursy czytania i pisania dla osób będących analfabetami. Działalność ta prowadzona była przez oficerów politycznych, członków partii oraz aktywistów młodzieżowych.

Jesienią 1948 r. na podstawie rozkazu nr 0058/Org dotychczasową drużynę samochodową 12 DP, powstałą po zredukowaniu stanu kompani samochodowej do etatu pokojowego przeformowano w pluton samochodowy. Wiązało się to też z ujednoliceniem parku samochodowego. Od tej pory podstawowym środkiem transportu plutonu samochodowego były samochody GAZ-51 produkcji sowieckiej sukcesywnie zastępowane w następnych latach ich polską wersją pod nazwą Lublin.

Grudzień 1948 r. był w Dywizji okresem lawinowego wzrostu liczebności członków partii. Wiązało się to z połączeniem PPR i PPS na szczeblu centralnym. O ile we wcześniejszym okresie agitacja za wstąpieniem w szeregi PPR był prowadzona przez oficerów politycznych w sposób polegający, jeszcze na odwoływaniu się do uczuć patriotycznych i chęci odbudowy kraju zniszczonego wojną to po grudniu 1948 r. zmieniła ona całkowicie swój charakter. Po tej dacie osoby, które nie wykazują zainteresowania działalnością partyjną lub ich przeszłość ma związek z przedwojennym systemem państwowym są automatycznie podejrzewane o działalność wrogą nowemu ustrojowi. Wielu oficerów, aby uniknąć podobnych podejrzeń, zapisuje się w szeregi PZPR. Niedopowiedziany przymus wstępowania w szeregi partii potęgują, na początku 1949 r., wytyczne na temat sporządzenia opinii okresowych kadry za okres od rozpoczęcia służby do 15 III 1949 r. Opinia taka poza oceną za działalność służbową zawierała też opinię na temat poprawności politycznej oficera. Dokumenty te redagowane przez dowódców jednostek musiały uzyskać kontrasygnatę oficera politycznego jednostki oraz Dywizji. Brak akceptacji opinii służbowej skazywał oficera na zwolnienie do cywila bez podania przyczyn, a także na spore kłopoty w znalezieniu pracy poza wojskiem.

W 1949 r. miały miejsce pierwsze oznaki nadchodzących poważnych zmian w strukturze sił zbrojnych w tym także 12 DP. W tym roku przeprowadzono zmianę nazw niektórych jednostek 12 Dywizji:
· 39 pp przejął tradycje i nazwę od 5 kołobrzeskiego pułku piechoty
· 34 pa przejął tradycje i numer od 2 pułku artylerii
· 15 dappanc przejął tradycję i numer od 2 dywizjonu artylerii przeciwpancernej

Ponadto sformowano 16 kompanie rozpoznawczą. Pułki piechoty otrzymały zmodernizowaną strukturę, m.in. zlikwidowano pułkową kompanię fizylierów.

Comments are closed.